Tanden bleken

Tanden bleken is een cosmetische tandheelkundige behandeling die tot doel heeft verkleuringen in het tandglazuur te verwijderen en zo een helderdere en esthetischere glimlach te verkrijgen. Deze behandeling, die zowel in een klinische omgeving als met thuisbehandelingen kan worden uitgevoerd, kan de tandkleur op een veilige en gecontroleerde manier enkele tinten lichter maken.

Bij de kantoorbleekmethode wordt een bleekgel met hoge concentratie op het tandoppervlak aangebracht en geactiveerd met speciaal licht of een laser. Deze methode levert in korte tijd effectieve resultaten op en wordt als veilig beschouwd omdat zij onder toezicht van een tandarts wordt uitgevoerd.

Bij thuisbleken wordt een gel met lage concentratie in op maat gemaakte bitjes geplaatst. De patiënt maakt de tanden geleidelijk lichter door de bitjes gedurende de aanbevolen periode te gebruiken. Deze methode werkt langzamer, maar kan langdurige resultaten opleveren.

Na het bleken kan er gevoeligheid optreden, maar deze is tijdelijk. Het vermijden van kleurende voedingsmiddelen, het verminderen van roken en het regelmatig reinigen van de tanden helpen om het effect van het tanden bleken langdurig te behouden.

Wat is Tanden Bleken?

Tanden bleken is een cosmetische tandheelkundige behandeling die tot doel heeft verkleuringen die zich in de loop van de tijd op de tanden vormen te verwijderen en een helderder en esthetischer uiterlijk te verkrijgen. Het wordt meestal toegepast met professionele klinische methoden of met thuisbleeksets. De behandeling wordt uitgevoerd met veilige materialen zonder de structuur van het tandglazuur te beschadigen. Het is effectief bij het verwijderen van vlekken die ontstaan door factoren zoals thee, koffie en roken.

Welke kleurveranderingen veroorzaken de noodzaak voor tanden bleken?

We willen allemaal dat onze tanden zo wit blijven als een leeg canvas, maar tijd en levensstijl laten sporen achter op dit canvas. Het begrijpen van de redenen achter het verlies van de natuurlijke witheid van tanden helpt ons de basis van de bleekbehoefte te begrijpen. Deze oorzaken worden, afhankelijk van de bron van de verkleuring, in twee hoofdgroepen onderzocht: externe en interne oorzaken.

Externe verkleuringen

Dit zijn vlekken die zich hechten aan het buitenste oppervlak van het tandglazuur en meestal het gemakkelijkst te reinigen zijn. Onze dagelijkse gewoonten spelen hierbij de hoofdrol. Denk eraan: tandglazuur is niet als een gladde glasplaat, maar meer als een spons met microscopische poriën. Gekleurde stoffen die we consumeren vullen deze poriën en veroorzaken na verloop van tijd vlekken.

Enkele voedingsmiddelen en dranken die de kleur van onze tanden het meest beïnvloeden zijn:

• Koffie
• Thee (vooral zwarte thee)
• Rode wijn
• Cola en andere zure, gekleurde dranken
• Donkergekleurde vruchten en hun sappen zoals kers, granaatappel en braam
• Sojasaus
• Biet
• Intens gekleurde specerijen zoals kurkuma

Tabaksgebruik is ook een van de meest hardnekkige oorzaken van externe verkleuringen. Nicotine en teer in sigaretten hechten zich stevig aan het tandoppervlak en vormen in korte tijd een geelbruine laag. Onvoldoende mondhygiëne is een andere belangrijke factor. Wanneer tanden niet regelmatig worden gepoetst, houdt de opgehoopte bacteriële plaque gekleurde voedingsmiddelen gemakkelijker vast en kan deze na verloop van tijd verharden tot tandsteen, waardoor tanden dof en geel lijken.

• Interne verkleuringen

Dit type verkleuring ontstaat niet aan het buitenoppervlak van de tand, maar in de interne structuur, waardoor het moeilijker te verwijderen is. Het is alsof de tand van binnenuit van kleur verandert.

Veroudering is een natuurlijk onderdeel van dit proces. Naarmate de jaren verstrijken, wordt de beschermende glazuurlaag aan de buitenkant van de tand geleidelijk dunner. Hierdoor schijnt de geelachtige dentinelaag eronder sterker door. Daarom is het heel normaal dat tanden geler worden met de leeftijd.

Genetische factoren spelen ook een belangrijke rol bij het bepalen van de tandkleur. Net als onze oogkleur is ook onze tandkleur grotendeels erfelijk. Sommige mensen hebben van nature wittere tanden, terwijl anderen van nature meer gele of grijze tinten hebben.

Sommige medicijnen die tijdens de kindertijd worden gebruikt, wanneer de tanden zich nog ontwikkelen, kunnen ook permanente verkleuringen veroorzaken. Vooral antibiotica uit de tetracyclinegroep zijn verantwoordelijk voor de moeilijkst te behandelen verkleuringen, die grijs, bruin of zelfs bandvormig kunnen zijn.

Een harde klap of een ongeluk op de tand kan het levende weefsel (pulpa) binnenin de tand beschadigen en doen afsterven. In dat geval verliest de tand zijn bloedtoevoer en verkleurt hij na verloop van tijd van binnenuit grijs of bijna zwart. Een vergelijkbare kleurverandering wordt vaak waargenomen bij tanden die een wortelkanaalbehandeling hebben ondergaan.

Is tanden bleken voor iedereen geschikt?

Hoewel tanden bleken een van de populairste en veiligste esthetische tandheelkundige behandelingen is, is het geen behandeling die op iedereen kan worden toegepast. Voor een succesvolle en probleemloze behandeling moet de mondgezondheid van de persoon aan bepaalde criteria voldoen. Daarom is een gedetailleerd tandheelkundig onderzoek vóór de behandeling absoluut noodzakelijk.

Wie zijn ideale kandidaten voor tanden bleken?

Over het algemeen zijn volwassenen met een goede mondgezondheid en gelige verkleuringen op de tanden de beste kandidaten voor tanden bleken. Verkleuringen door externe factoren (thee, koffie, roken) en leeftijdsgebonden kleurveranderingen reageren het snelst en het meest uitgesproken op bleekbehandelingen. Gezond tandvlees, geen gaatjes en een goede mondhygiëne zijn de belangrijkste factoren die het succes van de behandeling verhogen.

In welke gevallen wordt tanden bleken niet aanbevolen?

In sommige situaties moet tanden bleken worden uitgesteld of niet worden uitgevoerd.

• Zwangerschap en borstvoedingsperiode
• Personen jonger dan 18 jaar (vanwege de gevoeligheid en onvolledige ontwikkeling van de tandzenuwen)
• Actieve tandbederf of gebarsten tanden
• Ernstige tandvleesaandoeningen (parodontitis) of teruggetrokken tandvlees
• Ernstige slijtage van het tandglazuur
• Blootliggende en gevoelige tandwortels
• Bekende allergie voor bleekmiddelen (peroxide)
• Personen met veel kronen, porseleinen facings of grote vullingen in het frontgebied

Vooral wanneer er sprake is van cariës kan bleken ertoe leiden dat de bleekgel via de gaatjes de tandzenuw bereikt, wat hevige pijn en onomkeerbare schade kan veroorzaken. Daarom moeten vóór het bleken alle bestaande mond- en tandproblemen worden behandeld.

Welke professionele tandenbleekmethoden zijn er en hoe worden ze toegepast?

Er zijn veel opties als het gaat om tanden bleken, maar de veiligste en meest effectieve resultaten worden altijd verkregen met professionele methoden onder toezicht van een tandarts. Deze methoden verschillen volledig van commerciële producten wat betreft de sterkte van het materiaal, de toepassingstechniek en de veiligheidsmaatregelen. Professioneel bleken wordt in twee hoofdgroepen verdeeld: “Kantoorbleken” in de kliniek en “Thuisbleken” onder toezicht van de tandarts.

• Kantoorbleken (Office Bleaching)

Dit is de methode die de snelste resultaten oplevert en waarbij het hele proces in ongeveer een uur in de tandartsstoel wordt afgerond. Hoewel het in de volksmond vaak “laserbleken” wordt genoemd, wordt meestal geen laser gebruikt maar een krachtige LED- of plasmalamp die de bleekgel activeert.

De stappen van de behandeling vereisen grote zorgvuldigheid. Eerst worden de lippen en wangen voorzichtig opzij gehouden met een hulpmiddel dat een retractieapparaat wordt genoemd. Vervolgens wordt de bescherming van het tandvlees uitgevoerd, een van de meest kritische stappen. Om te voorkomen dat de hooggeconcentreerde bleekgel het tandvlees irriteert, wordt een speciale lichtuithardende beschermende barrière aangebracht langs de tandvleesrand. Deze barrière werkt als een afdichting en isoleert het tandvlees volledig. Na het waarborgen van de veiligheid wordt de op waterstofperoxide gebaseerde bleekgel zorgvuldig op de voorvlakken van de tanden aangebracht. Daarna wordt een speciale lichtbron gedurende ongeveer 15-20 minuten op de tanden gericht om de werking te versterken en de reactie te versnellen. Dit proces kan binnen dezelfde sessie 2 of 3 keer worden herhaald, afhankelijk van het gewenste witniveau. Na afloop worden de beschermende barrières verwijderd en is het resultaat direct zichtbaar. Meestal kan in één sessie een kleurverlichting van 3-4 tinten worden bereikt.

• Thuisbleken (Home Bleaching)

Deze methode is een systeem waarbij de patiënt de behandeling thuis zelf toepast met een set die door de tandarts is voorbereid. Het proces verloopt langzamer dan bij kantoorbleken, maar de resultaten zijn effectief en langdurig.

Het proces begint met het nemen van een nauwkeurige afdruk van het gebit door de tandarts. Op basis hiervan worden in het laboratorium op maat gemaakte, vacuümgevormde transparante bitjes geproduceerd die perfect over de tanden passen. Het op maat maken van deze bitjes is essentieel om ervoor te zorgen dat de gel alleen in contact komt met de tanden en niet uitloopt naar het tandvlees. De tandarts verstrekt carbamideperoxide-gebaseerde bleekgels met een lagere concentratie dan bij kantoorbleken, meestal in spuitjes. De hoeveelheid gel en de dagelijkse draagtijd van de bitjes worden individueel bepaald. Over het algemeen wordt geadviseerd de bitjes 4 tot 6 uur per dag te dragen. De behandeling duurt gemiddeld 10 tot 14 dagen, afhankelijk van de uitgangskleur en het gewenste resultaat.

• Gecombineerd Tanden Bleken (Meest Effectieve Methode)

Zoals de naam al aangeeft, combineert deze methode kantoor- en thuisbleken. Ze wordt vooral gekozen bij zeer hardnekkige verkleuringen of door mensen die het maximaal mogelijke witniveau willen bereiken. Meestal wordt in de kliniek gestart met één sessie kantoorbleken om snel resultaat te behalen en de motivatie van de patiënt te verhogen. Vervolgens wordt de behandeling ongeveer een week voortgezet met thuisbleken om het bereikte wit te verdiepen en de duurzaamheid te maximaliseren. Het combineren van beide methoden levert doorgaans de meest bevredigende en langdurige resultaten op.

Wat zijn de verschillen tussen professioneel tanden bleken en producten uit de winkel?

In winkels, apotheken en online zijn bleekende tandpasta’s, strips, pennen en gels gemakkelijk verkrijgbaar en populair. Toch zijn er enorme verschillen tussen deze producten en professionele behandelingen onder toezicht van een tandarts. Het kennen van deze verschillen is essentieel om zowel uw gezondheid als uw verwachtingen te beschermen.

Het belangrijkste verschil is de sterkte en concentratie van het actieve bestanddeel. De bleekmiddelen die in professionele systemen worden gebruikt, hebben wettelijk toegestane hogere concentraties dan winkelproducten. Hierdoor kunnen ze niet alleen oppervlakkige maar ook diepere verkleuringen in de tandstructuur verwijderen. Winkelproducten met lage concentraties kunnen meestal slechts lichte thee- of koffievlekken verminderen en veroorzaken geen significante verandering in de basiskleur van de tand.

Het tweede en belangrijkste verschil is veiligheid en toezicht van de tandarts. De tandarts onderzoekt u vóór het bleken om te bepalen of u een geschikte kandidaat bent. Onopgemerkte cariës, scheurtjes of tandvleesproblemen kunnen door ongecontroleerd gebruik van producten verergeren. Bij professionele toepassingen worden het tandvlees en de zachte weefsels zorgvuldig beschermd. De op maat gemaakte bitjes bij thuisbleken voorkomen dat de gel in het tandvlees lekt. Standaard winkelproducten passen daarentegen mogelijk niet goed, kunnen het tandvlees irriteren en een ongelijkmatige verdeling van de gel veroorzaken, wat leidt tot een vlekkerig uiterlijk van de tanden.

Ten slotte zijn effectiviteit en duurzaamheid belangrijke onderscheidende factoren. Het resultaat dat u met een professionele behandeling in één uur kunt bereiken, zou met winkelproducten (als het al lukt) pas na weken of maanden mogelijk zijn. Bovendien blijft de witheid die met professionele methoden wordt bereikt, bij juiste verzorging jarenlang behouden, terwijl het effect van winkelproducten meestal veel korter aanhoudt.

Wordt er pijn gevoeld tijdens het tanden bleken?

Een van de meest gestelde vragen is of de behandeling pijnlijk is. Tanden bleken is absoluut geen pijnlijke procedure wanneer het correct wordt uitgevoerd. Tijdens de behandeling is geen verdoving nodig.

De meest voorkomende en verwachte bijwerking is echter tijdelijke gevoeligheid van de tanden. Dit wordt meestal omschreven als een korte, scherpe prikkel, vooral bij blootstelling aan koude lucht of koude dranken, in plaats van echte pijn. Deze gevoeligheid ontstaat doordat het bleekmiddel via microscopische kanaaltjes (glazuurtubuli) de tandzenuw (pulpa) licht stimuleert. Dit betekent niet dat de tand beschadigd is; het is slechts een tijdelijke reactie.

De mate van gevoeligheid verschilt sterk per persoon. Sommige mensen ervaren helemaal geen gevoeligheid, terwijl het bij anderen duidelijker kan zijn. Meestal is deze het sterkst in de eerste 24-48 uur na de behandeling en neemt daarna snel af. Tandartsen kunnen speciale middelen toepassen om de gevoeligheid te verminderen en kunnen tandpasta’s aanbevelen voor gevoelige tanden.

Hoe lang blijven de resultaten van tanden bleken behouden?

Hoe lang de heldere en witte glimlach na het bleken aanhoudt, hangt volledig af van uw levensstijl en mondhygiëne. Helaas is tanden bleken geen levenslange oplossing. Tanden zijn levende weefsels en kunnen na verloop van tijd opnieuw verkleuren.

Gemiddeld blijven de resultaten van professioneel tanden bleken bij goede verzorging 1 tot 3 jaar zichtbaar. De belangrijkste factoren die deze periode verkorten of verlengen, zijn voedings- en mondhygiënegewoonten.

Als u veel koffie of thee drinkt of regelmatig rookt, zal de kleur van uw tanden sneller terugkeren naar de oorspronkelijke tint. Daarentegen kan bij mensen die gekleurde voedingsmiddelen vermijden, niet roken en hun mondhygiëne zorgvuldig onderhouden, de duurzaamheid van de resultaten meer dan 3 jaar bedragen.

Om het behaalde wit te behouden en de duurzaamheid te vergroten, kunt u op advies van uw tandarts elke 6 maanden of eenmaal per jaar een nachtelijke “opfrisbehandeling” uitvoeren met uw thuisbitjes. Dit helpt om de helderheid van uw glimlach jarenlang te behouden.

Waar moet op worden gelet na tanden bleken?

Nazorg is minstens zo belangrijk als de behandeling zelf om het succes en de duurzaamheid van het tanden bleken te maximaliseren. Vooral de eerste 48 uur zijn cruciaal, omdat de tanden dan het meest kwetsbaar zijn voor verkleuring. De poriën in het glazuur die tijdens het bleken zijn geopend, hebben tijd nodig om zich weer te sluiten. In deze periode moet een zogenaamd “wit dieet” worden gevolgd. De regel is eenvoudig: vermijd alles wat een wit overhemd kan bevlekken.

Enkele voedingsmiddelen die de eerste 48 uur vermeden moeten worden:

• Koffie en thee
• Rode wijn
• Alle koolzuurhoudende en gekleurde dranken (cola, kersensap enz.)
• Gekleurde sauzen zoals tomatenpuree en ketchup
• Sojasaus en granaatappelmelasse
• Chocolade
• Rood vlees
• Gekleurde groenten zoals spinazie en biet
• Donkergekleurde vruchten zoals kers, braam en moerbei
• Intens gekleurde specerijen zoals kurkuma en kerrie

In deze kritieke periode verdienen kleurloze voedingsmiddelen zoals melk en zuivelproducten, witte kaas, kip- en kalkoenfilet, vis, aardappelen, rijst en pasta (zonder gekleurde sauzen) de voorkeur.

Daarnaast moeten sigaretten en andere tabaksproducten in deze periode strikt worden vermeden. Teer in sigaretten hecht zich in deze gevoelige fase veel sneller aan de tanden. Zure dranken moeten ook worden vermeden, omdat ze het glazuuroppervlak ruwer maken en verkleuring bevorderen. Het naleven van deze eenvoudige regels helpt u om optimaal te profiteren van de behandeling en langer van uw witte glimlach te genieten.

Beschadigt tanden bleken het tandglazuur?

Dit is een van de meest voorkomende zorgen van patiënten. Om het duidelijk te stellen: professioneel tanden bleken dat onder toezicht van een tandarts, met de juiste diagnose en techniek wordt uitgevoerd, veroorzaakt geen blijvende schade aan het tandglazuur of de tandstructuur. Dit onderwerp is uitgebreid onderzocht en de resultaten hebben de veiligheid van de behandeling herhaaldelijk bevestigd.

Waterstofperoxide of carbamideperoxide, gebruikt bij het bleken, werkt via een gecontroleerde chemische reactie. Deze stoffen slijten of lossen het harde tandweefsel niet op. Ze oxideren en breken enkel de organische kleurmoleculen (chromoforen) die zich in de poriën van glazuur en dentine hebben vastgezet, waardoor ze kleurloos worden. Dit is vergelijkbaar met een reiniging onder het oppervlak zonder de minerale structuur van de tand te veranderen.

Deze veiligheid geldt echter uitsluitend voor professionele producten en toepassingen. Ongecontroleerde producten van onbekende herkomst of “natuurlijke oplossingen” zoals zuiveringszout, citroensap of azijn kunnen onomkeerbare krassen, slijtage en permanente schade aan het tandglazuur veroorzaken. In plaats van witter te maken, kunnen deze methoden het glazuur verdunnen, waardoor de gele dentinelaag eronder zichtbaarder wordt en de tanden er nog geler uitzien. Daarom moet een medische behandeling zoals tanden bleken altijd onder deskundig toezicht plaatsvinden.

Waarom beïnvloedt tanden bleken kronen en vullingen niet?

Een belangrijk punt voor mensen met bestaande vullingen, porseleinen facings of kronen in de voortanden is dat bleekmiddelen alleen effect hebben op natuurlijk tandweefsel.

Materialen zoals porselein, composiet of zirkonium hebben geen poreuze structuur zoals natuurlijke tanden. Hun kleur wordt tijdens de productie bepaald en blijft stabiel. Daarom kunnen bleekgels deze materialen niet lichter maken of van kleur veranderen.

Wat gebeurt er dan? Als uw natuurlijke tanden worden gebleekt terwijl bestaande restauraties hun oorspronkelijke kleur behouden, ontstaat er een duidelijk en esthetisch ongewenst kleurverschil tussen de tanden en de restauraties.

De juiste aanpak in dergelijke gevallen is als volgt: eerst wordt de bleekbehandeling voltooid. Daarna wordt ongeveer 2 weken gewacht totdat de nieuwe tandkleur stabiel is. Vervolgens worden oude vullingen, kronen of facings aangepast of vernieuwd om overeen te komen met de nieuwe, lichtere tandkleur. Op deze manier wordt een perfecte kleurharmonie bereikt. Daarom is het belangrijk om bestaande restauraties samen met uw tandarts te evalueren bij het plannen van een bleekbehandeling.

Veelgestelde Vragen