Kanal tedavisi, dişin pulpa adı verilen sinir ve damar dokusunun iltihaplandığı veya öldüğü durumlarda uygulanan bir tedavi yöntemidir. Amaç, enfekte dokuyu temizleyip kök kanallarını doldurarak dişi kurtarmaktır. Bu işlem, doğal dişi çekmeden uzun süre ağızda tutmayı sağlar.

Tedavi süreci, lokal anestezi altında ağrısız şekilde gerçekleştirilir. İlk aşamada çürük doku temizlenir, ardından dişin kök kanallarına ulaşılır. İnce aletler yardımıyla enfekte doku çıkarılır, kanallar dezenfekte edilir ve özel dolgu materyali ile kapatılır.

Kanal tedavisi genellikle 1–2 seansta tamamlanır. Dişin durumu ve iltihap seviyesine göre seans sayısı değişebilir. Son aşamada dişe dolgu veya kuron uygulanarak işlevselliği ve dayanıklılığı artırılır. Tedavi sonrası hafif hassasiyet normal kabul edilir.

Tedavi edilen dişin uzun ömürlü olması için iyi ağız hijyeni büyük önem taşır. Kanal tedavisi yapılan dişler çiğneme kuvvetlerine karşı daha zayıf olabileceğinden, düzenli diş hekimi kontrolleri ile yapının korunması sağlanmalıdır.

Bilmeniz Gerekenler Bilgi
Tanımı Kanal tedavisi (endodonti), dişin pulpa adı verilen sinir ve damar dokusunun iltihaplandığı veya hasar gördüğü durumlarda uygulanan, dişin iç kısmını temizleyip doldurarak kurtarmayı amaçlayan bir tedavi yöntemidir.
Kullanım Amacı İlerlemiş çürük, travma veya çatlak nedeniyle hasar gören pulpa dokusunu temizleyip enfeksiyonu önleyerek doğal dişi ağızda tutmak.
Belirtiler Şiddetli ve sürekli diş ağrısı, sıcak-soğuk hassasiyeti, çiğneme sırasında ağrı, dişte renk değişikliği, diş etinde şişlik veya apse.
Uygulama Aşamaları 1) Dişin lokal anestezi ile uyuşturulması2) Dişe ulaşmak için bir giriş deliği açılması3) Enfekte pulpa dokusunun çıkarılması4) Kök kanallarının temizlenmesi ve şekillendirilmesi5) Kanalların dezenfekte edilip uygun dolgu materyali ile doldurulması6) Giriş boşluğunun kalıcı dolgu veya kuronla kapatılması
Süre Dişin durumuna göre 1 ila 3 seans sürebilir. Tek kanallı dişlerde işlem genellikle 30-60 dakika içinde tamamlanabilir.
Kullanılan Malzemeler Kanal eğeleri, irrigasyon solüsyonları, gutta-perka dolgu materyali, kanal simanı ve mikromotor sistemler.
Başarı Oranı Doğru yapıldığında %90’ın üzerinde başarı oranına sahiptir. Tedavi sonrası uygun ağız bakımı ile diş uzun yıllar ağızda kalabilir.
Alternatifleri Kanal tedavisinin yapılamadığı veya başarısız olduğu durumlarda diş çekimi ve sonrasında implant veya köprü uygulamaları düşünülebilir.
Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler İşlem sonrası birkaç gün hassasiyet olabilir. Sert gıdalardan kaçınılmalı, geçici dolgu varsa kalıcı dolgu/kron yapılması ihmal edilmemelidir.
Kimler İçin Uygundur Pulpası enfekte olmuş, fakat kök yapısı sağlam olan ve çekilmesi gerekmeyen doğal dişleri kurtarmak isteyen tüm bireyler için uygundur.

Kanal Tedavisi Nedir?

Kanal tedavisi, dişin pulpa adı verilen iç dokusunun iltihaplanması veya enfekte olması durumunda uygulanan bir tedavi yöntemidir.

Tedavi sırasında enfekte pulpa çıkarılır, kök kanalları temizlenir, dezenfekte edilir ve özel dolgu malzemesiyle kapatılır. Bu işlem, doğal dişin çekilmeden ağızda kalmasını sağlar. Genellikle lokal anestezi altında yapılır ve ağrıyı ortadan kaldırarak dişi işlevsel hâle getirir.

Hangi Belirtiler Kanal Tedavisi İhtiyacını İşaret Eder?

Dişinizin derinlerinde bir sorun olduğunu anlamak her zaman kolay olmayabilir. Bazen çok şiddetli bir ağrıyla uyanırsınız, bazen de sinsi bir renk değişikliği tek belirti olabilir. Ancak pulpa dokusunun yardıma ihtiyacı olduğunu gösteren bazı belirgin işaretler vardır:

Hastalarımızda en sık gözlemlediğimiz belirtiler şunlardır:

  • Gece uykudan uyandıran ağrı
  • Sıcak içeceklere karşı aşırı hassasiyet
  • Soğuk hassasiyetinin uzun sürmesi
  • Çiğneme sırasında baskı hissi
  • Diş etinde sivilce benzeri şişlik
  • Diş renginde grileşme
  • Diş etinde hassasiyet
  • Yüzde şişlik
  • Boyun bölgesinde lenf bezi şişliği
  • Ağızda kötü tat oluşumu

Bu belirtilerden biri veya birkaçı varsa, içerideki sinir dokusu ya ölmek üzeredir ya da çoktan ölmüştür. Özellikle “sıcak” bir şeyler yiyip içtiğinizde başlayan ve dakikalarca geçmeyen ağrı, sinirlerin geri dönüşümsüz bir hasar aldığının en net göstergesidir. Öte yandan dişe dokunduğunuzda veya yemek yerken üzerine bastığınızda hissettiğiniz ağrı, enfeksiyonun artık dişin dışına taşıp kök ucundaki kemiği etkilemeye başladığını (apikal periodontitis) bize anlatır.

Kanal Tedavisi Gerektiren Durumlar Nelerdir?

Peki, dişin içindeki bu korunaklı doku neden hastalanır? Pulpa, etrafı sert duvarlarla çevrili bir odacıkta yaşar ve kan dolaşımı sınırlıdır. Bu yüzden kendini iyileştirme kapasitesi çok düşüktür. Vücudumuzun başka bir yerindeki iltihap iyileşebilirken, dişin içindeki iltihap genellikle doku ölümüyle sonuçlanır.

Endodontik tedaviye yol açan temel sebepler şunlardır:

  • Derin diş çürükleri
  • Dişe gelen fiziksel darbeler
  • Diş gıcırdatma alışkanlığı
  • Çatlak diş sendromu
  • Eski ve sızdıran dolgular
  • İlerlemiş diş eti hastalıkları
  • Uygunsuz yapılmış kuronlar
  • Tekrarlayan diş tedavileri

Özellikle travmalar sinsi olabilir. Yıllar önce düşüp çarptığınız bir diş, o an kırılmasa bile, gelen darbenin etkisiyle sinir kopması yaşayabilir ve yıllar sonra renk değiştirerek (nekroz) karşımıza çıkabilir. Bu tip “cansız” dişler bazen hiç ağrı yapmaz, ancak röntgende kök ucunda büyük bir kist veya enfeksiyonla kendini belli eder.

Tedavi Öncesi Tanı ve Hazırlık Süreci Nasıl Yapılır?

Doğru bir tedavi, şüpheye yer bırakmayan bir teşhisle başlar. Kliniğe geldiğinizde sadece şikayetinizi dinlemekle yetinmeyiz; dişin iç dünyasını ve çevresini detaylıca inceleriz. İlk adım her zaman radyografik incelemedir. Röntgen filmleri, bize köklerin şeklini, sayısını, kıvrımlarını ve kök ucundaki kemik durumunu gösteren bir harita gibidir:

Bunun yanı sıra “vitalite testleri” uygularız. Dişe soğuk sprey veya sıcak uyaranlar dokundurarak sinirlerin tepkisini ölçeriz. Eğer diş, soğuğa aşırı ve uzun süreli tepki veriyorsa sinirler iltihaplıdır; hiç tepki vermiyorsa sinirler ölmüştür. Her iki durum da kanal tedavisini işaret eder.

Tedaviye karar verdiğimizde ilk ve en önemli adım ağrı kontrolüdür. Hastalarımızın en büyük korkusu “canım yanacak mı?” sorusudur. Güncel lokal anestezi teknikleriyle, işlem sırasında ağrı hissetmeniz neredeyse imkansızdır. Bölgeyi tamamen uyuşturduktan sonra, dişi tükürükten ve ağız içindeki bakterilerden izole etmek için “Rubber Dam” adını verdiğimiz lastik bir örtü takarız. Bu örtü, hem bizim steril bir ortamda çalışmamızı sağlar hem de kullandığımız ilaçlı suların ağzınıza dökülmesini engeller.

Kanal Tedavisi Sırasında Kullanılan Modern Teknolojiler Nelerdir?

Eskiden kanal tedavileri, hekimlerin parmaklarıyla kullandığı paslanmaz çelik eğelerle yapılırdı. Bu aletler sert ve esnek olmayan yapılardaydı, bu da eğri kök kanallarında çalışmayı zorlaştırır ve işlem süresini uzatırdı. Ancak tıp dünyasındaki gelişmelerle birlikte artık kliniğimizde çok daha gelişmiş sistemler kullanıyoruz.

Tedavi protokolümüzde yer alan temel teknolojiler şunlardır:

  • Nikel-Titanyum alaşımlı eğeler
  • Döner alet sistemleri
  • Elektronik apeks bulucular
  • Mikroskobik büyütme sistemleri
  • Ultrasonik uçlar
  • Dijital görüntüleme sistemleri

Özellikle Nikel-Titanyum (Ni-Ti) döner alet sistemleri, tedavinin kalitesini artıran en büyük devrimdir. Bu metal, “hafızalı metal” olarak bilinir ve inanılmaz bir esnekliğe sahiptir. Kök kanalları dümdüz borular değildir; kıvrımlı ve karmaşık yollardır. Ni-Ti eğeler, bu kıvrımlara mükemmel uyum sağlayarak ilerler.

Kullandığımız 3. jenerasyon döner sistemler, özel “ofset” tasarımlara sahiptir. Bu tasarım, aletin kanal içinde sıkışmasını ve kırılmasını (vidalama etkisi) engeller. Ayrıca kanal içindeki enfekte artıkları (debris) dışarı atmada çok daha başarılıdır. Bu sayede hem işlem süresi kısalır hem de tedavi çok daha güvenli hale gelir.

Kök Kanallarının Kimyasal Temizliği Neden Önemlidir?

Kanal tedavisini sadece mekanik bir “törpüleme” işlemi olarak düşünmek yanlıştır. Kanalın içini ne kadar genişletirsek genişletelim, aletlerin ulaşamadığı mikroskobik yan kanallar ve girintiler her zaman kalır. Bu bölgelerdeki bakterileri yok etmenin tek yolu, güçlü kimyasal dezenfeksiyon yapmaktır. Buna “irrigasyon” adını veriyoruz.

İrrigasyon sürecinde kullandığımız temel ajanlar şunlardır:

  • Sodyum Hipoklorit
  • EDTA
  • Sitrik Asit
  • Klorheksidin
  • Saf su
  • Salin solüsyonu

Sodyum Hipoklorit (NaOCl), bizim için olmazsa olmazdır. Bu solüsyon, enfekte olmuş organik dokuları (sinir artıklarını) eritme ve bakterileri öldürme konusunda eşsizdir. Ancak mekanik işlem sırasında kanal duvarlarında “smear tabakası” dediğimiz, toz ve organik artıktan oluşan bir çamur tabakası birikir. Bu tabaka, dezenfektanların dişin derinliklerine sızmasını engeller.

İşte burada devreye EDTA gibi şelatör ajanlar girer. EDTA, bu inatçı çamur tabakasını ve kireçlenmeleri çözerek kanal duvarlarını tertemiz ve gözenekleri açık bir hale getirir. Bizim uyguladığımız protokolde, bu sıvıların belirli bir sıra ve süreyle kullanılması, kanal sisteminin %99 oranında steril edilmesini sağlar.

Kanal Dolgusu Nasıl Yapılır ve Sızdırmazlık Neden Gereklidir?

Kanalları temizledik, şekillendirdik ve dezenfekte ettik. Şimdi sıra bu boşluğu bir daha bakteri girmeyecek şekilde kapatmaya geldi. Buna “obtürasyon” diyoruz. Eğer kanalın içinde en ufak bir boşluk kalırsa, bakteriler burada tekrar üreyebilir ve tedavi başarısız olur. Bu yüzden amacımız “hermetik” yani tam sızdırmaz bir dolgu yapmaktır.

Kanal dolgusunda kullanılan ana malzeme “Güta-Perka” adı verilen, kauçuk esaslı, vücutla uyumlu bir materyaldir. Ancak güta-perka tek başına yeterli değildir; kanal duvarlarına yapışması için özel kanal dolgu patları (sealer) ile birlikte kullanılır.

Geleneksel yöntemlerde bu çubuklar soğuk olarak kanala sıkıştırılırdı. Ancak biz kliniğimizde, başarısı kanıtlanmış Termoplastik Enjeksiyon Tekniklerini (Örn: Obtura II, System B) tercih ediyoruz. Bu teknikte dolgu malzemesi özel bir cihazla ısıtılarak akışkan hale getirilir.

Termoplastik dolgu yönteminin avantajları şunlardır:

  • Yan kanalları doldurabilme
  • Kanal şekline tam uyum
  • Boşluksuz dolgu yapabilme
  • Maksimum sızdırmazlık
  • Bakteri geçişini engelleme

Isınan malzeme, kanalın en ince detaylarına kadar akar ve orada donarak üç boyutlu bir tıkaç oluşturur. Yapılan bilimsel çalışmalar bu yöntemin boşluk (void) oluşumunu minimize ettiğini ve tedavinin uzun dönem başarısını artırdığını göstermektedir.

Tedavi Tek Seansta Mı Yoksa Çoklu Seansta Mı Biter?

Bu sorunun cevabı tamamen dişinizin o anki durumuna bağlıdır. Eğer dişiniz canlıysa (vital) veya enfeksiyon henüz kemiğe yayılmamışsa, tedaviyi tek bir seansta bitirmek mümkündür ve günümüzde sıklıkla tercih edilir. Tek seanslık tedaviler, hastanın konforu açısından büyük avantaj sağlar.

Ancak kök ucunda inatçı bir iltihap, apse, akıntı veya şişlik varsa acele etmemek gerekir. Bu durumlarda tedaviyi iki veya daha fazla seansa yayarız. İlk seansta temizliği yapar ve kanalların içine Kalsiyum Hidroksit bazlı bir ilaç yerleştiririz.

Kanal içi ilaç uygulamasının amaçları şunlardır:

  • Dirençli bakterileri öldürmek
  • Kök ucundaki iltihabı kurutmak
  • pH seviyesini dengelemek
  • Doku iyileşmesini hızlandırmak
  • Ağrıyı kontrol altına almak

Bu ilacı koyduktan sonra dişin üzerini geçici dolguyla kapatırız. İlaç içeride 1-2 hafta kalarak tedavi edici etkisini gösterir. İkinci seansta enfeksiyon belirtileri kaybolmuşsa, kanallar yıkanır ve kalıcı dolgu yapılır. Bu yaklaşım tedavinin başarısını garanti altına almak için uyguladığımız bir güvenlik prosedürüdür.

Kanal Tedavisinden Sonra Dişin Restorasyonu Nasıl Yapılır?

Kanal tedavisi bittiğinde işimiz henüz bitmemiştir. Hatta diyebilirim ki dişin ağızda kalıp kalamayacağını belirleyen en önemli aşamalardan biri, üzerine yapılacak restorasyondur. Kanal tedavili dişler, genellikle büyük çürükler veya kırıklar nedeniyle çok fazla madde kaybına uğramış dişlerdir. Ayrıca içindeki damarlar alındığı için zamanla nemini kaybedip daha kırılgan hale gelebilirler.

Eğer dişin kendi duvarları yeterince sağlamsa, standart bir dolgu yeterli olabilir. Ancak madde kaybı çok fazlaysa, dolgunun tutunabileceği bir diş dokusu kalmamış olabilir. Bu durumda dişi içeriden desteklemek gerekir. İşte burada Post-Kor (Post-Core) sistemlerini kullanırız.

Bu sistemin bileşenleri şunlardır:

  • Post: Kök kanalının içine yerleştirilen, genellikle fiberden yapılmış ince bir çubuktur. İnşaatlardaki kolon demirleri gibi düşünebilirsiniz.
  • Kor: Postun üzerine inşa edilen ve dişin eksik kısımlarını tamamlayan dolgu kısmıdır.

Post uygulaması, çiğneme kuvvetlerini kök boyunca dengeli bir şekilde dağıtır ve dişin kökünden kırılmasını engeller. Bu altyapıyı oluşturduktan sonra, dişin tamamını saran bir porselen kuron (kaplama) yapmak, sızdırmazlığı ve dayanıklılığı artırmak için en ideal çözümdür.

Tedavi Sonrası Süreçte Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Tedaviniz bittiğinde eve mutlu bir şekilde döneceksiniz ancak iyileşme sürecinde dikkat etmeniz gereken bazı kurallar var. Öncelikle, anestezinin etkisi geçene kadar (yaklaşık 2-4 saat) bir şey yiyip içmemeniz çok önemlidir. Diliniz ve dudağınız uyuşuk olduğu için farkında olmadan kendinizi ısırabilir ve ciddi yaralar oluşturabilirsiniz.

Kanal tedavisini takip eden ilk birkaç gün, dişte hafif bir hassasiyet veya üzerine basınca ağrı olması son derece normaldir. Sonuçta kök ucunda bir iyileşme süreci devam etmektedir.

Bu dönemde hastalarımıza önerilerimiz şunlardır:

  • Hekimin önerdiği ağrı kesicileri kullanmak
  • Sert yiyeceklerden kaçınmak
  • İlk günlerde o tarafı kullanmamak
  • Ağız hijyenine özen göstermek
  • Aşırı sıcak içeceklerden kaçınmak
  • Diş ipi kullanmaya devam etmek

Genellikle bu hassasiyet 2-3 gün içinde azalarak kaybolur. Ancak eğer şiddetli şişlik, ateş veya geçmeyen zonklayıcı bir ağrı olursa vakit kaybetmeden bizimle iletişime geçmeniz gerekir.

Kanal Tedavili Bir Dişin Ömrü Ne Kadardır?

Hastalarımızın en çok merak ettiği sorulardan biri de “Bu diş beni ne kadar idare eder?” sorusudur. İdeal şartlarda yapılmış, iyi temizlenmiş ve sızdırmaz şekilde doldurulmuş bir kanal tedavisi, üzerine de uygun bir restorasyon yapıldığında ömür boyu kullanılabilir. Başarı oranları %95’in üzerindedir.

Ancak burada bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek isterim: “Siniri alınan diş çürümez” düşüncesi tamamen yanlıştır. Evet, diş ağrımaz çünkü siniri yoktur; ancak bakteriler dişin sert dokusuna saldırıp onu çürütebilir. Hatta siniri olmadığı için bu çürük sinsi ilerler ve fark edildiğinde diş kırılabilir.

Dişin ömrünü belirleyen faktörler şunlardır:

  • Düzenli ağız bakımı
  • Diş ipi kullanımı
  • Düzenli hekim kontrolleri
  • Şekerli gıda tüketiminin azaltılması
  • Diş sıkma alışkanlığının kontrolü

Kanal Tedavisi Fiyatları Ne Kadar ?

Ortalama Kanal Tedavisi fiyatları kliniğe, yapılan işlemin kapsamına göre değişmektedir.

Kanal Tedavisi Yaptıranların Yorumları

Kanal Tedavisi  yaptıranların yorumları için Google Maps ve Doktortakvimi gibi platformlara bakabilirsiniz.

Türkiye'de Kanal Tedavisi Yapan Diş Hekimeri & Hastaneler

Türkiye'de Kanal Tedavisi diş hekimleri tarafından uygun alt yapıya sahip klinik veya hastanelerde yapılır.

Kanal Tedavisi Öncesi Sonrası Fotoğraflar

Kanal Tedavisi  sonuçlar ve öncesi sonrası görseller için Instagram hesabımızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kanal tedavisi hangi durumlarda gereklidir?

Kanal tedavisi, dişin sinir dokusu iltihaplandığında veya öldüğünde uygulanır. Genellikle derin çürük, dişe gelen travma veya eski bir dolgunun altındaki enfeksiyon gibi nedenlerle ihtiyaç duyulur.

Kanal tedavisi yapılmazsa ne olur?

Tedavi edilmeyen enfekte diş, çevre dokulara yayılan apseye, şiddetli ağrıya ve kemik kaybına neden olabilir. Gecikme durumunda diş çekimi kaçınılmaz hale gelebilir.

Kanal tedavisi sırasında ağrı hissedilir mi?

Günümüzde kullanılan lokal anestezi sayesinde kanal tedavisi sırasında ağrı hissedilmez. Tedavi sonrası hafif hassasiyet oluşabilir ancak bu geçicidir.

Kanal tedavisi kaç seansta tamamlanır?

Basit vakalarda kanal tedavisi tek seansta tamamlanabilir. Ancak enfeksiyon ilerlemişse, birkaç seans gerekebilir. Dişin durumuna göre hekim süreci planlar.

Kanal tedavisi sonrası diş ne kadar dayanır?

Kanal tedavisi doğru yapıldığında diş yıllarca ağızda kalabilir. Ancak dayanıklılığı artırmak için genellikle üzerine dolgu veya kaplama yapılması önerilir.

Kanal tedavisi sonrası ağrı normal midir?

İşlemden sonra birkaç gün süren hafif ağrı veya hassasiyet normaldir. Ancak şiddetli ağrı veya şişlik devam ederse diş hekiminize başvurmanız gerekir.

Kanal tedavisi hamilelikte yapılabilir mi?

Evet, özellikle ikinci trimesterde güvenle uygulanabilir. Gerekli durumlarda tedavi geciktirilmeden yapılmalı, radyografi ve ilaç kullanımı doktor kontrolünde olmalıdır.

Kanal tedavili diş kırılır mı?

Tedavi sonrası diş daha kırılgan hale gelebilir. Bu yüzden özellikle arka dişlerde kaplama yapılması önerilir. Ağız bakımına dikkat edilmezse kırık riski artar.

Kanal tedavisi başarısız olursa ne olur?

Nadiren de olsa kanal tedavisi başarısız olabilir. Bu durumda tekrar kanal tedavisi (retreatment) veya cerrahi müdahale (apikal rezeksiyon) gerekebilir.

Kanal tedavisi estetik açıdan sorun yaratır mı?

Kanal tedavili diş zamanla renk değiştirebilir. Bu durum estetik dolgu, kaplama veya diş beyazlatma yöntemleriyle düzeltilebilir ve gülüş estetiği korunabilir.

Kanal tedavisinden sonra alkol alınır mı?

Kanal tedavisinden sonra özellikle ilk 24–48 saat alkol tüketilmesi önerilmez. Alkol, iyileşme sürecini olumsuz etkileyebilir ve kullanılan antibiyotik veya ağrı kesicilerle etkileşime girebilir. Bu nedenle diş hekiminin önerdiği süre boyunca alkol tüketiminden kaçınmak daha güvenlidir.

Enfeksiyonlu bir dişe kanal tedavisi yapılırsa ne olur?

Enfeksiyonlu bir dişe kanal tedavisi yapılması aslında enfeksiyonu ortadan kaldırmak için uygulanan bir tedavidir. Dişin içindeki iltihaplı dokular temizlenir, kök kanalları dezenfekte edilir ve özel dolgu maddeleriyle kapatılır. Böylece enfeksiyon kontrol altına alınarak dişin ağızda kalması sağlanabilir.

1 dişe kaç defa kanal tedavisi yapılır?

Bir dişe genellikle bir kez kanal tedavisi yapılır. Ancak zamanla kanal tedavisi başarısız olursa veya dişte yeniden enfeksiyon oluşursa “kanal tedavisi yenileme” işlemi uygulanabilir. Bu durumda eski kanal dolgu materyali çıkarılır ve kanal tekrar temizlenerek yeniden doldurulur.

Hangi dişe kanal tedavisi yapılmaz?

Kanal tedavisi, diş kökü aşırı derecede hasar görmüşse, dişin kurtarılamayacak kadar kırılması söz konusuysa veya çevresindeki kemik desteği ciddi şekilde kaybedilmişse yapılamayabilir. Bu tür durumlarda diş çekimi ve ardından farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Güncellenme Tarihi: 17.03.2026

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir